Gebruik van Open Educational Resources (OER)

Remote Teaching

Gebruik van Open Educational Resources (OER)

Gebruik van Open Educational Resources (OER)

NB: dit artikel is geen uitgebreide uitputtende uitleg van Open Educational Resources (OER), maar een eerste aanzet voor iedereen die OER praktisch wil inzetten in de les. Waar mogelijk zullen we verwijzen naar bestaand materiaal.

Bestaande open digitale leermiddelen zijn digitale leermiddelen die open access beschikbaar zijn voor hergebruik in het hoger onderwijs, van tekst tot grafiekjes, andere plaatjes en video's, wat een hele ruime definitie is. Mogelijk hebben deze open digitale materialen een Creative Commons License of daarmee vergelijkbare licentie. Een goede uitleg van het concept bestaande open digitale leermiddelen is te vinden op de pagina van SURF.

Voor zowel online als blended learning geldt: waarom zou je nieuw lesmateriaal ontwikkelen, als er al kwalitatief (academisch) materiaal bestaat binnen je vakgebied? Open digitale leermiddelen zijn bovendien toegankelijker (en dus inclusiever) voor studenten en dat draagt bij aan Open Science. Het voldoet daarmee aan de ambities uit de Leidse onderwijsvisie.

In dit artikel bespreken we het vinden, beoordelen en benutten van bestaande open digitale leermiddelen. Voor advies over het maken van eigen interactieve open digitale leermiddelen verwijzen wij naar het Centre for Innovation en de adviezen in de videotoolkit van de Universiteit Leiden.

Het het volgende in gedachte

  1. Check altijd de copyrights van het materiaal. Mag je het gebruiken? En zo ja, onder welke voorwaarden?
  2. Maak gebruik van de kennis en zoekmogelijkheden van UBL.
  3. Zoek samenwerking met collega’s in het veld.

    Opties

    Vinden van open digitale leermiddelen

    Je kunt bestaande open digitale leermiddelen vinden via algemene of specifieke onderwijs zoekmachines (bv. OERcommons, Merlot, SURF Zoekportaal), repositories (bv. dit overzicht) en websites zoals YouTube. Op deze SURF pagina staat een uitgebreidere omschrijving.

    In de video toolkit van de Universiteit Leiden staat een eerste aanzet op welke websites je kwalitatief goed open access materiaal kunt vinden. Op de website van de UBL vind je toegang tot open access literatuur. Denk ook aan openbare instellingen zoals digitale archieven, waaronder het Nederlands Nationaal Archief, UK National Archives, US Library of Congress en andere opslag plekken van gedigitaliseerd origineel bronmateriaal.

    Tijdens de Corona crisis zijn er extra open digitale middelen beschikbaar. De UBL heeft hier een actuele lijst. Er is tevens een lijst met actuele informatie over onderzoek naar het Corona virus.

    Let op: je mag alleen gebruik maken van het digitale lesmateriaal als de copyrights dit gratis gebruik toestaan. Kijk hiervoor bv. naar een Creative Commons License of andere licentie. Op deze pagina legt SURF uit waar je op moet letten. Bij twijfel kun je het auteursrechten steunpunt van de UBL om hulp vragen.


    Beoordelen bestaande open digitale leermiddelen

    Het ontsluiten van bestaande open digitale leermiddelen betekent ook het beoordelen van deze leermiddelen op kwaliteit en niveau voordat je tot toepassing kunt overgaan. Dit is niet eenvoudig, omdat er vaak geen eenduidige beoordelingscriteria zijn, zoals een standaard classificatie voor welk leerjaar materiaal geschikt is. Je zult dus zelf een beoordeling moeten maken, en dat eventueel laten toetsen door een collega of een student(assistent). Ook kan je samen met vakgenoten een stappenplan voor kwaliteitsbeoordeling maken.

    Overwegingen en implementatie

    Benutten van bestaande open digitale leermiddelen

    Het inzetten van bestaande open digitale leermiddelen is vergelijkbaar met het inzetten van artikelen en boeken die niet van eigen hand zijn. Je kunt ze op de verplicht te lezen literatuurlijst zetten, voorzien van commentaar of samen met studenten annoteren. In het geval van origineel bronmateriaal kan het tevens worden ingezet voor het combineren van onderzoek en onderwijs. Uiteraard doe je aan bronvermelding. Je leest hier wat de gebruikelijke methoden zijn. Het wijkt niet af van hoe je normaal het onderwijs zou inrichten.

    Er zijn wel enkele technologische beperkingen aan BlackBoard en Brightspace, hoe je bv. videos kunt embedden. Zie hiervoor de handleiding van Brightspace.

    Zelf open digitale leermiddelen maken?

    Vind je niet wat je zoekt? Overweeg dan om in samenwerking met collega’s uit het veld, mogelijk vanuit meerdere Nederlandse universiteiten, nieuw materiaal te maken. Door de lasten te delen kom je samen verder. Zie hiervoor het voorbeeld van het paramedisch portaal voor het HO medischonderwijs.nl.

    Indien je zelf overweegt om je materiaal open access beschikbaar te stellen dan raden wij de licentie CC-BY-NC -SA aan, of overleg met het auteursrechten punt van de UBL.

    Voor verder advies over het maken van eigen interactieve open digitale leermiddelen verwijzen wij naar het Centre for Innovation, de video toolkit van de Universiteit Leiden en de adviezen op deze website.

    Relevante links en meer informatie